Οδηγός
Ενισχύσεις de minimis: πώς υπολογίζεται το όριο των 300.000 € στα τρία χρόνια
Ενημέρωση: 10/11/2026 · Γενική ενημέρωση, όχι νομική ή φορολογική συμβουλή.
Σύντομα: μια επιχείρηση μπορεί να πάρει ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (de minimis) έως 300.000 € σε οποιαδήποτε περίοδο τριών ετών, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/2831. Το ποσό μετράει για όλη την «ενιαία επιχείρηση», δηλαδή μαζί με τις επιχειρήσεις που ελέγχει ή που την ελέγχουν. Η ενίσχυση λογίζεται από τη μέρα που αποκτάτε το δικαίωμα να την πάρετε, όχι από τη μέρα της πληρωμής. Και αν μια νέα ενίσχυση περνά το όριο, δεν καλύπτεται καθόλου από τον κανονισμό, ούτε κατά το μέρος που χωρούσε.
Τι είναι οι ενισχύσεις de minimis
Είναι μικρές κρατικές ενισχύσεις που η ΕΕ θεωρεί ότι δεν επηρεάζουν τον ανταγωνισμό, γι' αυτό δίνονται χωρίς κοινοποίηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Πολλά προγράμματα για μικρές επιχειρήσεις δίνονται με αυτόν τον κανονισμό. Άλλα δίνονται με τον Γενικό Απαλλακτικό Κανονισμό (ΓΑΚ, Κανονισμός 651/2014), που έχει δικούς του κανόνες και δικά του όρια. Κάθε πρόσκληση γράφει με ποιον κανονισμό δίνεται η ενίσχυση, και αυτό είναι το πρώτο που κοιτάτε.
Ο Κανονισμός 2023/2831 εφαρμόζεται από 1/1/2024 έως 31/12/2030. Αντικατέστησε τον Κανονισμό 1407/2013, που είχε όριο 200.000 € και μετρούσε τρία οικονομικά έτη.
Το όριο: 300.000 € ανά ενιαία επιχείρηση
Το ανώτατο ποσό είναι 300.000 € ανά ενιαία επιχείρηση και ανά κράτος μέλος, σε οποιαδήποτε περίοδο τριών ετών (άρθρο 3 παρ. 2). Ισχύει ανεξάρτητα από τη μορφή της ενίσχυσης, τον στόχο της και το αν τη συγχρηματοδοτεί η ΕΕ (παρ. 4). Τα ποσά μετρούν ακαθάριστα, πριν από φόρους, ως ισοδύναμο επιχορήγησης (παρ. 5). Μια επιχορήγηση μετράει με όλο το ποσό της. Ένα δάνειο ή μια εγγύηση μετράει με το ισοδύναμο επιχορήγησης που υπολογίζεται με τους κανόνες του άρθρου 4, όχι με το ποσό του δανείου.
Τι σημαίνει «ενιαία επιχείρηση»
Το όριο δεν αφορά μόνο το ΑΦΜ που κάνει την αίτηση. Ο κανονισμός ενώνει σε μία ενιαία επιχείρηση όσες επιχειρήσεις συνδέονται με μία από τις εξής σχέσεις (άρθρο 2 παρ. 2):
- η μία έχει την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου των μετόχων ή εταίρων της άλλης·
- η μία έχει δικαίωμα να διορίζει ή να παύει την πλειοψηφία των μελών της διοίκησης της άλλης·
- η μία ασκεί κυριαρχική επιρροή στην άλλη με σύμβαση ή με διάταξη του καταστατικού της·
- η μία ελέγχει μόνη της, με συμφωνία με άλλους μετόχους ή εταίρους, την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου της άλλης.
Οι σχέσεις αυτές μετρούν και όταν περνούν μέσα από μία ή περισσότερες άλλες επιχειρήσεις. Αν λοιπόν μια εταιρεία έχει θυγατρική ή ανήκει σε όμιλο, οι ενισχύσεις de minimis όλων αθροίζονται.
Η τριετία είναι κυλιόμενη
Με τον παλιό κανονισμό μετρούσαν το τρέχον και τα δύο προηγούμενα οικονομικά έτη. Τώρα μετράει οποιαδήποτε περίοδος τριών ετών: σε κάθε νέα χορήγηση αθροίζετε ό,τι πήρατε τα τρία χρόνια πριν από την ημερομηνία της. Ένα παράδειγμα με στρογγυλά ποσά:
| Ημερομηνία χορήγησης | Ενίσχυση de minimis | Σύνολο τριετίας μαζί με τη νέα |
|---|---|---|
| 15/3/2024 | 120.000 € | 120.000 € |
| 1/10/2025 | 150.000 € | 270.000 € |
| 1/6/2026 | 50.000 € | 320.000 €, πάνω από το όριο |
| 1/4/2027 | 50.000 € | 200.000 €, γιατί η ενίσχυση του 2024 έχει βγει από την τριετία |
Στη χορήγηση της 1/6/2026 η επιχείρηση δεν παίρνει ούτε τις 30.000 € που «χωρούσαν». Ο κανονισμός είναι σαφής: αν η νέα ενίσχυση ξεπερνά το όριο, κανένα μέρος της δεν καλύπτεται από αυτόν (άρθρο 3 παρ. 7). Γι' αυτό πριν από την αίτηση υπολογίζετε το υπόλοιπο που σας μένει. Όπου η πρόσκληση επιτρέπει να ζητήσετε μικρότερο ποσό, ζητάτε όσο χωράει.
Ποια ημερομηνία μετράει
Η ενίσχυση θεωρείται ότι χορηγήθηκε τη στιγμή που η επιχείρηση αποκτά το νόμιμο δικαίωμα να την πάρει, ανεξάρτητα από το πότε θα πληρωθεί (άρθρο 3 παρ. 3). Συνήθως αυτή είναι η ημερομηνία της απόφασης υπαγωγής ή έγκρισης, όχι η μέρα που μπαίνουν τα χρήματα στον λογαριασμό. Μια ενίσχυση που εγκρίθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και πληρώθηκε το 2026 μετράει από τον Νοέμβριο του 2024.
Συγχωνεύσεις και διασπάσεις
Σε συγχώνευση ή εξαγορά, για να κριθεί αν μια νέα ενίσχυση χωράει, αθροίζονται και όσες είχαν πάρει πριν όλες οι επιχειρήσεις που συγχωνεύθηκαν (άρθρο 3 παρ. 8). Σε διάσπαση, οι παλιές ενισχύσεις πάνε στην επιχείρηση που επωφελήθηκε από αυτές, κατά κανόνα σε εκείνη που ανέλαβε τις δραστηριότητες για τις οποίες δόθηκαν (παρ. 9).
Ποιοι τομείς εξαιρούνται
Ο κανονισμός δεν καλύπτει, μεταξύ άλλων (άρθρο 1):
- την πρωτογενή παραγωγή προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας·
- την πρωτογενή παραγωγή γεωργικών προϊόντων·
- τη μεταποίηση και εμπορία γεωργικών προϊόντων σε ορισμένες περιπτώσεις, π.χ. όταν το ποσό της ενίσχυσης ορίζεται με βάση την τιμή ή την ποσότητα των προϊόντων που αγοράζονται από τους παραγωγούς·
- ενισχύσεις για εξαγωγικές δραστηριότητες, που συνδέονται άμεσα με τις εξαγόμενες ποσότητες ή με τη λειτουργία δικτύου διανομής.
Για τη γεωργία και την αλιεία υπάρχουν χωριστοί κανονισμοί de minimis, ο 1408/2013 και ο 717/2014, με δικά τους όρια. Μια επιχείρηση με δύο δραστηριότητες, π.χ. αγρότης με αγροτουριστικό κατάλυμα, μπορεί να πάρει ενισχύσεις και με τους δύο κανονισμούς. Χρειάζεται όμως διάκριση δραστηριοτήτων ή δαπανών, ώστε η ενίσχυση του γενικού κανονισμού να μην πηγαίνει στη γεωργική παραγωγή. Και το άθροισμα δεν μπορεί να ξεπερνά τις 300.000 € (άρθρο 5).
Το κεντρικό μητρώο από το 2026
Από 1/1/2026 κάθε κράτος μέλος καταχωρίζει τις ενισχύσεις de minimis σε κεντρικό μητρώο, εθνικό ή ενωσιακό. Το μητρώο γράφει τον δικαιούχο, το ποσό, την ημερομηνία χορήγησης, τον φορέα, το μέσο ενίσχυσης και τον τομέα δραστηριότητας κατά NACE (άρθρο 6 παρ. 1). Η καταχώριση γίνεται μέσα σε 20 εργάσιμες ημέρες από τη χορήγηση, και τα στοιχεία είναι προσβάσιμα στο κοινό.
Το μητρώο δεν αντικαθιστά τον δικό σας έλεγχο. Οι προσκλήσεις συνήθως ζητούν υπεύθυνη δήλωση για τις ενισχύσεις de minimis της ενιαίας επιχείρησης, και την ευθύνη για όσα δηλώνετε την έχετε εσείς.
Ένα απλό αρχείο που σας γλιτώνει
Κρατήστε έναν πίνακα με μία γραμμή ανά ενίσχυση, για την επιχείρηση και για κάθε συνδεδεμένη: πρόγραμμα, φορέας, ημερομηνία απόφασης, ποσό σε ισοδύναμο επιχορήγησης και κανονισμός (de minimis, ΓΑΚ ή άλλος). Με αυτόν βλέπετε γρήγορα πόσο σας μένει και ποια ημερομηνία «ελευθερώνεται» το επόμενο ποσό. Αν τα στοιχεία τα κρατά το λογιστικό σας γραφείο, ζητήστε τον πίνακα πριν από κάθε αίτηση.
Το myradar.gr σας στέλνει τις νέες προσκλήσεις για επιδοτήσεις του κλάδου και της περιοχής σας, με σύνδεσμο στην ίδια την πρόσκληση, όπου γράφεται και ο κανονισμός της ενίσχυσης. Για τα βασικά της αναζήτησης υπάρχει ο οδηγός πώς βρίσκω επιδοτήσεις για την επιχείρησή μου.
Ο οδηγός είναι γενική ενημέρωση με βάση το κείμενο του κανονισμού. Δεν υποκαθιστά τους όρους κάθε πρόσκλησης ούτε τη συμβουλή του λογιστή σας.
Πηγές
Διαβάστε επίσης
- Πρόσκληση επιδότησης: τι ελέγχετε πριν κάνετε αίτηση
- Πώς προσθέτετε ή αλλάζετε ΚΑΔ: η μεταβολή στο myAADE και οι ΚΑΔ 2025
- Λογιστικό γραφείο: πώς ενημερώνετε τους πελάτες για επιδοτήσεις χωρίς να χάνετε προθεσμίες
Επιδοτήσεις και χρηματοδοτήσεις: ΕΣΠΑ, ΔΥΠΑ, Ταμείο Ανάκαμψης, αναπτυξιακός νόμος. Όσα αφορούν τον κλάδο και την περιφέρειά σας. Δείτε πώς →